Năm 2019, một cụ bà người Nhật tên Kimura Setsu bất ngờ gây chú ý khi đăng tải những tác phẩm cắt dán từ báo cũ lên mạng xã hội. Không qua trường lớp, không nền tảng mỹ thuật, bà chỉ đơn giản xé những mảnh báo và ghép lại thành hình.
Thoạt nhìn, đó chỉ là một dạng chigiri-e – nghệ thuật xé giấy truyền thống của Nhật. Nhưng khi nhìn kỹ, mọi thứ không còn “đơn giản” nữa. Những bông súp lơ, ổ bánh mì, lát cá, hay những vật dụng quen thuộc… hiện lên với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Từng lớp giấy, từng sắc độ màu được ghép lại chính xác đến mức khiến người xem nhầm tưởng là ảnh chụp.
Trước đó, Kimura Setsu chưa từng là nghệ sĩ. Sinh năm 1929, bà đi qua gần trọn thế kỷ với một cuộc sống đúng nghĩa “bình thường”: làm nhiều công việc khác nhau từ ngân hàng, chăn nuôi đến quán cà phê, và gần như không có thời gian cho sở thích cá nhân. Suốt nhiều thập kỷ, cuộc sống của bà xoay quanh gia đình, công việc và những trách nhiệm quen thuộc. Cho đến khi một biến cố xảy ra, năm 2018, chồng bà qua đời. Một khoảng trống lớn xuất hiện không chỉ trong cuộc sống, mà trong chính nhịp sống quen thuộc đã kéo dài hàng chục năm.
Một năm sau đó, vào ngày đầu tiên của năm 2019, bà bắt đầu thử xé giấy báo. Ban đầu chỉ là thử cho vui. Nhưng rất nhanh, một điều gì đó khác biệt dần lộ diện. Không phải kỹ thuật, mà là con mắt về màu sắc và cảm nhận hình ảnh – thứ được tích lũy âm thầm qua cả một đời sống.
Không dùng giấy màu chuyên dụng, bà chỉ dùng báo – những mảnh giấy đã in sẵn hình ảnh, chữ và sắc độ. Điều đó khiến mỗi tác phẩm giống như một bài toán thị giác: phải tìm đúng mảnh màu, đúng texture, đúng “cảm giác” để ghép lại thành hình. Và cũng chính vì vậy, tác phẩm của bà không chỉ là hình ảnh mà là ký ức được tái tạo.
Những món ăn, đồ vật đời thường không chỉ “giống thật”, mà còn mang cảm giác thân thuộc, gần gũi như thể chúng đã từng xuất hiện trong chính cuộc đời người xem.
✦ Cập nhật tin thiết kế, nghệ thuật và bình luận cùng Cộng đồng sáng tạo RGB – Creative Vibes
Nhập hội Sáng tạo cùng RGB: