Một bàn chân mắc kẹt với chú ốc sên, những ngón tay gặp cánh bướm qua mặt gương, đôi mắt nhìn qua lớp kính in dấu vân tay. Thoạt nhìn, tranh của hoạ sĩ Wenqi (问起) có vẻ nhẹ nhàng và thậm chí có chút mộng mơ. Nhưng càng nhìn lâu, những hình ảnh ấy càng hé lộ một lớp nghĩa khác.
Trong sáng tác của nữ illustrator Trung Quốc, cơ thể trở thành ngôn ngữ để nói về ký ức, sự kiêu ngạo, hư vinh, bản ngã và những trạng thái khó diễn đạt thành lời. Hoạ sĩ gọi cách sáng tác của mình là “sự hàm súc kiểu Trung Hoa”, thay vì diễn đạt cảm xúc một cách trực diện, cô tìm kiếm những “ý tượng” có khả năng cô đọng chúng thành hình ảnh. Tinh thần này thể hiện rõ trong series “Không lời để đáp”, nơi mỗi tác phẩm thường chỉ giữ lại một trọng tâm thị giác, nhưng mở ra nhiều cách diễn giải khác nhau.
“Với tôi, những điều đã nói ra luôn nhẹ hơn những điều chưa nói ra” – hoạ sĩ cho biết quá trình lựa chọn ý tượng thường là công đoạn tốn nhiều thời gian nhất: liên tục loại bỏ những cách biểu đạt dư thừa cho đến khi tìm được hình ảnh chính xác nhất. Trọng tâm phải duy nhất, sự khái quát phải chính xác, nhưng tác phẩm vẫn có thể được đọc qua nhiều tầng nghĩa.
Về thị giác, các tác phẩm giữ một ngôn ngữ khá nhất quán với đường nét mảnh, màu sắc nhẹ, nhiều khoảng trống và khả năng mô tả đặc biệt tỉ mỉ. Có những chi tiết nhỏ đến mức dấu vân tay trên tròng kính cũng được thể hiện, khiến người xem liên tưởng đến sự tinh tế của công bút truyền thống Trung Hoa, trong khi cách xử lý màu lại khiến nhiều người nhận ra đặc tính của màu nước.
Nhưng chính khoảng trống trong ý nghĩa mới khiến tranh của Wenqi trở nên cuốn hút. Tác giả đưa ra hình ảnh và một cái tên như Kiêu ngạo, Hư vinh, Hồi ức hay Con người thật, còn việc kết nối những manh mối ấy được dành lại cho người xem. Không ít tác phẩm vì thế kéo theo những cuộc “giải mã” với nhiều cách hiểu khác nhau.
