Gotham – một trong những font chữ nổi tiếng và được sử dụng nhiều nhất thế giới vừa được Monotype nâng cấp lên phiên bản mới mang tên Gotham Variable. Đây được xem là bước tiến lớn của typeface biểu tượng này, khi lần đầu cho phép designer điều chỉnh liên tục độ đậm (weight) và độ rộng chữ (width) chỉ trong một file duy nhất đã được tối ưu hiệu năng.
Được thiết kế bởi Jonathan Hoefler và Tobias Frere-Jones, rồi phát hành bởi Hoefler & Co., Font Gotham lần đầu xuất hiện công khai trên bìa tạp chí GQ vào tháng 1/2001 trước khi nhanh chóng trở thành một trong những typeface mang tính “default của văn hóa đại chúng”.
Suốt hơn 25 năm qua, Gotham xuất hiện khắp nơi: từ Netflix, Coca-Cola cho tới USPS hay chương trình Saturday Night Live và đặc biệt nổi tiếng nhờ chiến dịch tranh cử của Barack Obama.
Giờ đây, Gotham bước sang một giai đoạn mới với khả năng thích ứng linh hoạt hơn nhiều cho môi trường digital hiện đại. Thay vì phải dùng hàng chục file static riêng biệt, Gotham Variable gom toàn bộ vào một file duy nhất, giúp giảm thời gian load, cải thiện performance, đơn giản hóa việc triển khai trên nhiều nền tảng, đồng thời cho phép designer tinh chỉnh typography mượt hơn rất nhiều. Phiên bản mới cũng bổ sung thêm 54 style trung gian hoàn toàn mới, bao gồm nhiều mức weight tinh tế hơn và cả width “Compact” mới.
Một trong những nâng cấp đáng chú ý nhất với designer Việt Nam là Gotham Variable giờ đã hỗ trợ tiếng Việt đầy đủ, bao gồm các dấu phức tạp, stacked accents và tone marks. Typeface cũng được mở rộng hỗ trợ cho Cyrillic và Bulgarian. Jordan Bell – Senior Type Designer tại Monotype cho biết việc thêm language support vào một typeface có sẵn chưa bao giờ là chuyện đơn giản: “Đặc biệt với các chi tiết như hook và horn trong tiếng Việt, điều quan trọng là phải giữ được đúng tinh thần thị giác vốn có của Gotham.”
Theo Sara Soskolne – Executive Creative Director tại Monotype và lead designer của Gotham Variablecho, thử thách lớn nhất của dự án nằm ở việc thêm variable functionality và hỗ trợ tiếng Việt mà không phá vỡ cấu trúc vốn đã rất quen thuộc của Gotham. “Trước đây, các khoảng chuyển giữa những static styles là nơi chúng tôi ‘giấu kỹ thuật’ để mọi thứ trông đúng như ý muốn. Nhưng khi chuyển sang variable font, toàn bộ khoảng chuyển đó giờ đều hiển thị hoàn toàn với người dùng,” bà nói. Với tiếng Việt, thử thách còn khó hơn vì stacked accents cần thêm không gian chiều dọc, trong khi team không muốn thay đổi line-height đặc trưng của Gotham.
Một điều thú vị khác là dù có cơ hội “mở nắp capo” và chỉnh sửa nhiều quyết định thiết kế cũ, team cuối cùng vẫn quyết định không biến dự án thành “Gotham 2.0”. Thay vào đó, họ giữ khả năng backwards compatibility hoàn toàn, chỉ mở rộng thêm những gì người dùng có thể làm mà không thay đổi DNA nguyên bản của typeface.
Nhập hội Sáng tạo cùng RGB: