Trong nhiều năm, không ít phụ huynh tin rằng việc chơi game quá lâu đang gây hại cho não bộ của thanh thiếu niên. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy vấn đề có thể không nằm ở số giờ chơi game, mà ở cách người chơi kiểm soát hành vi của mình.
Các nhà nghiên cứu phát hiện thời lượng chơi game ở thanh thiếu niên thậm chí còn có một số liên hệ tích cực nhỏ với vài năng lực nhận thức. Dấu hiệu đáng lo lại xuất hiện rõ hơn ở những người có biểu hiện chơi game cưỡng chế hoặc mất kiểm soát: không kiểm soát được thời gian chơi, thèm chơi đến mức khó cưỡng, nói dối để tiếp tục chơi dù đã có hậu quả tiêu cực.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Computers in Human Behavior, khảo sát 3.854 thanh thiếu niên từ 12 đến 16 tuổi. Nhóm nghiên cứu so sánh thời lượng chơi game trung bình mỗi ngày và các triệu chứng của Internet Gaming Disorder (IGD) với nhiều bài kiểm tra về nhận thức và vận động.
Kết quả cho thấy những người có triệu chứng IGD đạt điểm thấp hơn ở hầu hết các lĩnh vực nhận thức và mắc nhiều lỗi hơn trong các bài kiểm tra yêu cầu phản ứng nhanh dưới áp lực, bao gồm tư duy lập luận, khả năng ngôn ngữ, năng lực số học, kỹ năng thị giác – không gian và trí nhớ dài hạn. Theo DSM-5, IGD được đặc trưng bởi các dấu hiệu như mất kiểm soát việc chơi game, luôn thèm chơi, ưu tiên game hơn các hoạt động khác và vẫn tiếp tục chơi dù đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến học tập, công việc hoặc các mối quan hệ. Từ năm 2019, WHO cũng đã chính thức đưa Gaming Disorder vào ICD-11 như một dạng rối loạn hành vi gây nghiện.
Ngược lại, khi đã loại trừ yếu tố mất kiểm soát, thời lượng chơi game dài hơn lại cho thấy mối liên hệ tích cực ở mức khiêm tốn với khả năng thị giác – không gian, lập luận và trí nhớ. Điều này không có nghĩa là chơi game 12 tiếng liên tục là tốt cho sức khỏe, nhưng nó thách thức quan niệm rằng cứ chơi nhiều giờ thì chắc chắn sẽ gây hại cho não bộ.
Loại game cũng có thể tạo ra khác biệt. Các game chiến thuật và nhập vai có liên hệ với khả năng lập luận và ngôn ngữ tốt hơn, trong khi game bắn súng cho thấy mối liên hệ mạnh hơn với mức độ nghiêm trọng của IGD. Những game giàu chữ nghĩa và yêu cầu lên kế hoạch như The Sims hay Animal Crossing có tương quan tích cực với khả năng ngôn ngữ. Trong khi đó, các game vận hành theo mô hình live-service hoặc tiến trình liên tục như Fortnite, Roblox và Brawl Stars lại có liên hệ mạnh hơn với hành vi chơi game mất kiểm soát.
Theo các nhà nghiên cứu, điều quan trọng có thể không chỉ là thể loại game, mà là cơ chế giữ chân người chơi bên trong từng trò chơi. Vì nghiên cứu này mang tính cắt ngang, nó chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả. Những thiếu niên có năng lực nhận thức tốt hơn có thể tự nhiên thích các game chiến thuật phức tạp, trong khi những em đã có khó khăn từ trước có thể dễ bị cuốn vào hành vi chơi game cưỡng chế hơn.
Vì vậy, chỉ nhìn vào số giờ chơi game có lẽ đã không còn đủ. Điều quan trọng hơn là: người đó chơi như thế nào, có dừng lại được không, và trò chơi đang dùng cơ chế gì để kéo họ quay lại.
Nhập hội Sáng tạo cùng RGB: