Mark Zuckerberg vừa đưa ra một viễn cảnh mới về tương lai AI, với câu hỏi cốt lõi: ai sẽ là người nắm giữ “chìa khóa”? Trong bài luận dài khoảng 6.500 từ mang tên The Future Is for Everyone (Tương lai dành cho tất cả mọi người), CEO Meta lập luận rằng AI siêu trí tuệ cuối cùng nên được phổ biến rộng rãi tới từng cá nhân, thay vì bị kiểm soát bởi một nhóm nhỏ các công ty hoặc chính phủ.
Lập luận của Zuckerberg dựa trên ba ý tưởng chính. Ông xem việc trao quyền cho cá nhân là động lực tạo ra thịnh vượng; muốn AI giúp con người phát minh và sáng tạo thay vì chỉ tự động hóa những công việc hiện có; đồng thời cho rằng việc mở rộng quyền tiếp cận AI có thể ngăn quá nhiều quyền lực tập trung vào tay một số ít tổ chức. Với Zuckerberg, phân phối rộng rãi AI cũng chính là một phần của bài toán an toàn.
“Chúng tôi đề xuất một triết lý dựa trên việc trao quyền cho cá nhân như nguồn gốc của thịnh vượng, phát minh như mục đích chính của siêu trí tuệ và sự cân bằng quyền lực như nền tảng của an toàn.”
Tầm nhìn của Zuckerberg trở nên cụ thể hơn khi ông mô tả cách công nghệ này có thể đi vào cuộc sống hằng ngày. Ông hình dung những AI agent cá nhân có năng lực cao, có thể hiểu mục tiêu của mỗi người và hỗ trợ họ trong công việc, học tập, sức khỏe cũng như các dự án sáng tạo. Nói cách khác, viễn cảnh này ít giống một “robot thống trị loài người” và giống một trợ lý kỹ thuật số có năng lực vượt trội hơn.
Ý tưởng đó đã bắt đầu được hiện thực hóa trong mô hình mới nhất của Meta. Muse Glimmer là hệ thống open-weight mới với 30 tỷ tham số, được phát hành theo giấy phép Apache 2.0 và thiết kế cho các AI agent chạy cục bộ. Mô hình có thể hoạt động trên Mac hoặc PC được trang bị GPU tiêu dùng đủ mạnh, đồng thời xử lý các tác vụ như lập trình, sử dụng công cụ, làm việc với file và ảnh chụp màn hình cũng như thực hiện những nhiệm vụ nhiều bước kéo dài. Việc chạy AI ngay trên thiết bị cũng có thể giảm nhu cầu gửi thông tin cá nhân lên các dịch vụ đám mây.
Glimmer đồng thời phản ánh lập luận rộng hơn của Mark Zuckerberg về khả năng tiếp cận AI. Mô hình được huấn luyện một phần bằng đầu ra từ Muse Spark lớn hơn và hỗ trợ văn bản lẫn hình ảnh bằng hơn 100 ngôn ngữ. Các nhà phát triển có thể tải trọng số của mô hình về và tự điều chỉnh, qua đó có nhiều quyền kiểm soát hơn đáng kể đối với cách AI được sử dụng.
Vấn đề phức tạp hơn xuất hiện khi Zuckerberg chuyển từ câu hỏi những công cụ này có thể làm gì sang điều gì sẽ xảy ra khi chúng trở nên phổ biến. Ông lập luận rằng những bước tiến công nghệ trong lịch sử thường tạo ra các cơ hội mới và tin rằng AI cá nhân có thể giúp mọi người học kỹ năng, khởi nghiệp và tạo ra những thứ trước đây cần đến cả một đội ngũ lớn.
Tuy nhiên, các nhà phê bình đặt câu hỏi liệu sự lạc quan đó có đánh giá đầy đủ những tác động như gián đoạn việc làm, các vấn đề về quyền riêng tư và chính lịch sử của Meta trong việc vận hành những nền tảng công nghệ có sức ảnh hưởng khổng lồ hay không.
Vì vậy, bản tuyên ngôn đặt ra một câu hỏi lớn hơn nhiều so với bản thân Muse Glimmer. Zuckerberg đang đặt cược rằng AI mạnh mẽ sẽ mang lại kết quả tốt hơn nếu ngày càng nhiều người có thể tiếp cận và sử dụng nó, thay vì để quyền kiểm soát tập trung vào một số ít tổ chức. Glimmer là một trong những hình dung ban đầu về ý tưởng đó. Còn việc thế giới đã thực sự sẵn sàng để nhận lấy những “chìa khóa” này hay chưa lại là một câu chuyện khác.
Chi tiết bài đăng The Future Is for Everyone
Nhập hội Sáng tạo cùng RGB: